De onzin van een ondernemingsplan

Door Bert-Jan Wiegeraad

Een van de gevaarlijkste methoden om te beginnen met een onderneming is het direct aangaan van langlopende verplichtingen en vaste kosten.

Het beginnen van een bedrijf met schulden is alom geaccepteerd maar niet verstandig. Er bestaat een soort collectieve gedachte dat je voor een nieuwe onderneming een startkapitaal nodig hebt. Er wordt vanuit gegaan dat een onderneming vanaf de eerste dag dat deze draait, kosten moet maken. Kosten voor bijvoorbeeld huisvesting, middelen en voorraad. En aangezien de inkomsten niet direct binnenstromen, moet dit verschil worden gefinancierd. Zelfs het inkomen uit de winst die er niet is, moet worden gefinancierd.

Deze gedachte dat een onderneming direct “moet staan”, brengt heel wat ondernemers in grote financiële en emotionele problemen.

Het organische groeimodel

Het tegenovergestelde van dit “directe kosten model” is het “organische groeimodel”. Een onderneming bouw je op op basis van successen, niet op basis van beloften en financiële noden. Het organische groeimodel gaat uit van het sneeuwbal-principe. Om een grote sneeuwpop te maken, begin je met een eerste kleine propje sneeuw in je handen. Voorzichtig probeer je deze door de sneeuw te rollen om deze te laten groeien. Iedereen die dit weleens heeft gedaan, weet dat juist het begin lastig is. Echter, zodra de eerste groei plaatsvindt, wordt het steeds makkelijker.

Veel succesvolle bedrijven zijn begonnen op een zolderkamer of in de schuur. Bill Gates ontwierp MS-DOS in zijn garage. Wat is er mis met beginnen op je zolder? Waarom moet er meteen een bedrijf staan? De kunst is pas kosten te maken zodra er inkomsten zijn, niet andersom. Dat geldt ook voor voorraadhoudende bedrijven. Indien je een winkel wilt beginnen, begin dan klein. Begin te verkopen aan je directe omgeving vanuit je eigen huis. Jouw eerste voorraad kun je wellicht makkelijk betalen van je spaargeld. Heb je je eerste klantenkringetje opgebouwd, ga dan eens kijken of je een hoekje mag gebruiken van het bedrijfspand van een bevriend ondernemer. Wordt dat te klein, dan kun je wellicht eens gaan denken aan een eigen pand.

Geen inkomens-afhankelijkheid

Aangezien jouw eerste inkomsten niet direct komen en wellicht nodig zijn om jouw bedrijfje verder op te bouwen, dien je in eerste instantie niet financieel afhankelijk te zijn van je bedrijf. Begin bijvoorkeur naast je betaalde baan. Begint de sneeuwbal te groeien, dan kun je misschien minder gaan werken. In het begin heb je twee banen: één overdag en één 's avonds en in het weekend. Een werkende partner kan ook helpen om niet direct te willen leven van je bedrijf.

Geen ondernemingsplan

Aangezien je geen schulden hebt of hoeft aan te gaan, hoef je ook geen ondernemingsplan te maken. Zo'n plan klinkt heel mooi, maar de werkelijkheid is altijd weerbarstiger. Ondernemingsplannen worden veelal gemaakt door startende ondernemers die geen rust en geduld hebben om iets moois op te bouwen en niet willen omgaan met de organische, wonderbaarlijke en onvoorspelbare loop van het leven. Zij willen hun succes afdwingen met een gefinancierd pand, voorraad en allerlei andere kosten en een ondernemingsplan waarin staat beschreven hoe het leven vanaf dan zal moeten lopen. Maar zo loopt het leven zelden of nooit.

Vrijheid en rust ten behoeve van creativiteit

Jouw bedrijf kan het beste ontstaan en groeien in rust en vrijheid, niet in stress en schulden. Indien je echter geen geduld en toewijding hebt om jouw eigen onderneming gedegen en in rust op te bouwen, maar direct alles wilt, zul je jouw ongeduld moeten betalen met een lening en alle lasten en zorgen van dien.

Dit geeft een extra uitdaging voor mensen die hun baan hebben verloren en het zelfstandig ondernemerschap zien als een oplossing. De angst voor het dalende inkomen legt een onredelijke druk op de nieuwe onderneming en maakt organische groei onbespreekbaar. Er moet winst worden gemaakt en wel zo snel mogelijk. Er moet direct een grote sneeuwpop staan. Van kleine prille balletjes in hun creatieve handen, kunnen zij de hypotheek niet betalen. Daarom maken zij een ondernemingsplan waarin grote sneeuwballen staan beschreven.

Slechter kun je niet beginnen.